Wat is een CMR?
Een CMR is de vrachtbrief bij internationaal wegvervoer. Daarop staat wie verstuurt, wie ontvangt, wat erin zit en wie rijdt. Douane en politie kunnen hem onderweg vragen, op papier of als eCMR op telefoon of tablet.
De letters CMR komen van het verdrag uit Genève uit 1956. Tussen verdragslanden, zoals Nederland, België en Duitsland, is de vrachtbrief het bewijs van de rit en van de staat van de lading bij het laden.
Boek je de rit bij ons, dan maken wij de CMR bij de opdracht. Zelf invullen kan in het formulier verderop; daaronder staat per vak wat erin moet.
Wanneer is een CMR verplicht?
Het verdrag eist een vrachtbrief bij internationaal wegvervoer tegen beloning, als de plaats van inontvangstneming en de plaats van aflevering in twee verschillende landen liggen en minstens één van die landen partij is. Nederland is partij: een rit vanaf hier over de grens valt er dus onder, ook als het bestemmingsland zelf geen partij is.
- Ritten van Nederland naar België, Duitsland, Frankrijk of verder over de weg: verplicht.
- Binnenland mag: vaak AVC, maar ontvanger, verlader of verzekeraar vragen bij B2B en pallets vaak wél een CMR.
- Pallets, machines en handelswaar waarvan gewicht en inhoud aantoonbaar moeten zijn.
Formulier invullen
Wat de afzender invult
Jij vult de rode vakken vóór vertrek. Zet erin wie verstuurt, wie ontvangt, wat erin zit en hoe zwaar het is. Zonder die gegevens mag een chauffeur vaak niet weg.
- Verplicht: vak 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 11, 21 en 22.
- Alleen als het speelt: vak 5, 10, 12, 13, 14, 15 en 19.
Vak 1 · verplichtAfzender
Naam, adres en land van wie de opdracht geeft. Telefoon mag erbij.
Niet altijd het ophaaladres. Laadt een magazijn en geef jij de opdracht, dan sta jij in vak 1.
Vak 2 · verplichtGeadresseerde
Naam, adres en land van wie de goederen bestemd zijn.
Vak 3 · verplichtPlaats van aflevering
Plaats en land waar gelost wordt.
Poort, dock of andere vestiging mag afwijken van het postadres in vak 2.
Vak 4 · verplichtPlaats en datum van inontvangstneming
Plaats en datum waarop de vervoerder de lading overneemt.
Vanaf dat moment loopt de aansprakelijkheid van de vervoerder.
Vak 5 · als van toepassingBijgevoegde documenten
Welke stukken meegaan: paklijst, factuur, SDS, douanepapieren.
Binnen de EU meestal geen douanepapieren. Buiten de EU wel: zet ze hier. Hoe de chauffeur ermee omgaat: vak 13. Ontbrekende douanepapieren zijn in de regel voor jouw rekening.
Vak 6 · verplichtMerken en nummers
Kenmerk of nummer per collo, hetzelfde als op de lading.
Zonder gelijke merken is tellen bij laden en lossen giswerk.
Vak 7 · verplichtAantal colli
Het aantal colli.
Kleinste los verzonden eenheid. Twaalf dozen los is twaalf colli. Dezelfde pallet in folie is één collo.
Vak 8 · verplichtWijze van verpakking
Soort verpakking: doos, pallet, vat, krat.
Vermeld speciale verpakking, zoals geïsoleerd of breekbaar. Hoe behandelen: vak 13.
Vak 9 · verplichtAard van de goederen
Korte omschrijving van de lading.
Bij gevaarlijke stoffen: UN-nummer en klasse. SDS in vak 5.
Vak 10 · als van toepassingStatistisch nummer
GN-code bij uitvoer, als je die hebt.
Voor statistiek van douane en CBS. Binnen de EU vaak leeg.
Vak 11 · verplichtBruto gewicht
Bruto gewicht in kg, inclusief verpakking.
Vak 12 · als van toepassingVolume
Volume in m³, als gewicht weinig zegt over de laadruimte.
Vak 13 · als van toepassingInstructies afzender
Instructies voor de rit: koeling, douane, belnummer, niet stapelen.
Ook hoe om te gaan met de stukken uit vak 5.
Vak 14 · als van toepassingFrankering
Wie de vracht betaalt. Franco: afzender. Niet franco: geadresseerde.
Niet franco en niet betaald: niet lossen, eerst de afzender bellen.
Vak 15 · als van toepassingRembours
Bedrag dat bij aflevering geïnd moet worden, als er rembours is.
Niet voldaan: niet afleveren, afzender bellen.
Vak 19 · als van toepassingBijzondere overeenkomsten
Extra afspraken, zoals een vaste aflevertijd of wachtregeling.
Vak 21 · verplichtOpgemaakt te
Plaats en datum waarop de vrachtbrief is opgemaakt.
Vak 22 · verplichtHandtekening afzender
Handtekening van de afzender.
Teken je namens een ander, zet dat erbij.
Wat de vervoerder invult
Dit vult de chauffeur bij het laden, niet jij thuis. Verplicht voor de vervoerder: vak 16 en 23. Vak 24 is voor de ontvanger bij aflevering.
Vak 16 · verplichtVervoerder
Naam, adres en land van de hoofdovervoerder.
Die blijft voor de afzender aansprakelijk tot aflevering, ook bij ondervervoer. Boek je bij ons, dan vullen wij dit.
Vak 17 · als van toepassingOpvolgende vervoerders
Naam van een volgende vervoerder, als de zending onderweg overgaat.
Vak 18 · als van toepassingVoorbehoud vervoerder
Afwijkingen bij laden: beschadigde colli, folie waardoor je niet kunt tellen, ontbrekende stukken.
Zonder voorbehoud geldt wat erop staat. De chauffeur vult dit vóór vertrek.
Vak 20 · als van toepassingAankomst en vertrek
Laad- en lostijden, als je die vastlegt.
Vak 23 · verplichtHandtekening vervoerder
Handtekening van de chauffeur, namens vak 16.
Kenteken mag in plaats van een stempel.
Vak 24 · verplichtOntvangst goederen
Handtekening van de geadresseerde bij ontvangst, met plaats en datum.
Zichtbare schade hoort hier, niet later in een mail. Dit vak is voor de ontvanger.
Papier en e-CMR
De papieren CMR is de standaard bij internationaal wegvervoer. e-CMR is de digitale variant: dezelfde gegevens, maar in een systeem dat identieke exemplaren kan geven, rechtsgeldig laat tekenen en aantekeningen bij schade of manco toelaat. De chauffeur toont hem dan op telefoon, tablet of laptop.
e-CMR in Nederland en de Benelux
Sinds 2017 loopt in de Benelux een proef met de digitale vrachtbrief. Die mag voor ritten binnen Nederland, België en Luxemburg, en voor ritten tussen die landen. Voorwaarde: de software komt van een leverancier die in de proef is erkend. In Nederland is de NIWO de bevoegde autoriteit, aangewezen door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De proef is verlengd tot en met 8 juli 2027.
Een willekeurige PDF op een telefoon is geen e-CMR. De NIWO toetst onder meer unieke nummering, digitale ondertekening, toegang voor controleurs en bewaartermijn. De lijst van erkende leveranciers staat op niwo.nl; die lijst wijzigt, kijk daar voor de actuele namen.
Uitleg, voorwaarden en de lijst erkende softwareleveranciers: NIWO over e-CMR.
Buiten de Benelux
Naar Duitsland, Frankrijk of verder blijft papier de veilige keuze. Het aanvullend protocol bij het CMR-verdrag (2008) maakt e-CMR juridisch mogelijk, maar alleen als de betrokken landen dat protocol hebben aanvaard en de keten hetzelfde erkende systeem gebruikt. Controle ter plaatse buiten de Benelux-proef is daarmee niet vanzelf geregeld.
Bij een boeking bij ons maken wij de papieren CMR bij de opdracht. Deze pagina is een invulbaar papieren formulier, geen e-CMR-platform.
Drie originelen
Artikel 5 van het verdrag vraagt drie originele exemplaren, getekend door afzender en vervoerder.
- Afzender: blijft bij jou.
- Vervoerder: blijft bij de chauffeur of de vervoerder.
- Geadresseerde: reist mee en blijft bij aflevering bij de ontvanger.
Extra kopie voor de administratie mag. Check adressen, colli en handtekeningen voordat de rit start. Wij zijn niet aansprakelijk voor een onjuist of onvolledig ingevulde vrachtbrief.
Boek je een rit over de grens, dan maken wij de CMR. Zie internationale koerier.
Plichten van afzender en vervoerder
De afzender zorgt voor juiste gegevens, deugdelijke verpakking en de papieren die meemoeten. Tot aflevering mag de afzender, in overleg met de vervoerder, het afleveradres wijzigen. De vervoerder volgt de instructies op de vrachtbrief en is aansprakelijk voor verlies, beschadiging of vertraging tussen inontvangstneming en aflevering, binnen de grenzen van het verdrag.
Tekenen is geen formaliteit. Wie tekent, verklaart dat de gegevens kloppen of, bij de vervoerder, dat hij de lading zo heeft aangetroffen. Klopt het aantal of de staat niet, dan hoort dat in vak 18 vóór vertrek.
In welke landen geldt de CMR?
Het CMR-verdrag is in 1956 in Genève opgesteld en heeft 58 partijen. Bijna heel Europa doet mee, plus Marokko, Tunesië en een reeks landen in Azië en het Midden-Oosten. IJsland en Liechtenstein zijn geen partij.
Europa
Alle EU-lidstaten, plus Noorwegen, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, de Balkan, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan, Turkije, Rusland en Wit-Rusland.
Buiten Europa
- Noord-Afrika: Marokko en Tunesië.
- Midden-Oosten: Iran, Jordanië, Libanon, Oman en Syrië.
- Azië: Afghanistan, Kazachstan, Kirgizië, Mongolië, Pakistan, Tadzjikistan, Turkmenistan en Oezbekistan.
De actuele lijst van partijen staat bij de Verenigde Naties. Nieuwe toetredingen komen daarop, niet op deze pagina.
Heb je douanepapieren nodig?
Een CMR is een vrachtbrief, geen douanedocument. Of je extra papieren nodig hebt, hangt af van de douane-unie, niet van het CMR-verdrag. Binnen de EU is er vrij verkeer van Uniegoederen. Buiten de EU niet.
Binnen de EU
Van Nederland naar België, Duitsland, Frankrijk of een andere EU-lidstaat: geen uitvoer- of invoeraangifte voor goederen in vrij verkeer. De chauffeur heeft daar geen T-document of exportaangifte voor nodig. Een CMR hoort er wél bij, omdat het internationaal wegvervoer is.
- Geen douaneformaliteiten aan de binnengrens voor Uniegoederen.
- Een factuur of paklijst mag mee voor de ontvanger; dat is geen douaneaangifte.
- Accijnsgoederen, planten, dieren en strategische goederen kunnen wél extra stukken vragen. Zeg dat vooraf.
Buiten de EU
Het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Noorwegen en de rest van de wereld vallen buiten de EU-douane-unie, ook al ligt een deel in Europa. Dan is er geen vrij verkeer: er moet een uitvoeraangifte (en vaak invoer aan de andere kant). Zonder die stukken blijft de zending staan.
- Uitvoeraangifte, meestal via een aangever of expediteur. EORI van de afzender hoort daarbij.
- Handelsfactuur, plus wat het land van bestemming extra vraagt.
- Zet de stukken in vak 5 van de CMR. Instructies voor de chauffeur in vak 13.
Wij maken de CMR bij een boeking. Douaneaangiften doen we niet; dat regelt de afzender of een aangever. Gaat de zending de EU uit, zeg het bij het boeken.
Rit over de grens boeken: internationale koerier.